Connect with us

१३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद

साग त एउटा बहाना मात्रै हो

wesportz

Published

on

आदर्श ढकाल, काठमाडौं

२० बर्षपछि नेपाल एक पटक फेरि खेलकुदको माहोलमा भिज्दै छ । सन् १९९९ मा दक्षिण एसियाको खेलकुदको महाकुम्भको सफलतापुर्वक आयोजना गरेपछि नेपालले फेरि एक पटक यस क्षेत्रको ओलम्पिकका लागि आफूलाई तयार गरेको छ ।

सन् २०१५ को महाभुकम्पपछि ध्वस्त भएका अधिकांश खेलकुद संरचनाहरुलाई चुस्त दुरुस्त बनाउदै नेपाललाई साग आयोजना गर्नुपर्ने ठूलै चुनौति थियो । चार बर्षको समय नेपालमा रहेका जस्ता खेलकुद संरचना तयार गरेर देखाउन बिकसित राष्ट्रहरुका लागि कुनै चुनौति होइन ।

१३ औं संस्करणको पुर्वसन्ध्यामा रँगशाला बन्दै गर्दा पनि, पोखरा रँगशालाले अझै पुर्ण रुप नपाएपनि र सातदोबाटोको हिटिङ्ग सिस्टम सहितको स्विमिङ्ग पुल पाँच तारिख देखि शुरु हुने स्विमिङ्ग प्रतियोगिताका लागि तयार हुन संघर्ष गर्दा गर्दै पनि नेपालले आइतबार एक भब्य समारोहकाबीच आफू सागका लागि तयार भएको सन्देश दिएको थियो ।

आइतबार सम्पन्न उद्घाटन भन्दा अगाडी दशरथ रँगशाला पुगेका सहभागि बिभन्न देशका पत्रकारहरु नेपालको तयारीका बारेमा रिपोर्टिङ्ग गर्ने रस्सा–कस्सीमा लागेका थिए । ती मध्ये एक बङ्गलादेशी पत्रकारले सोधेः “यहाँ त अहिलेसम्म काम भइरहेको रहेछ त ? मलाई यथार्थ जे हो त्यही भन्दिनुस न ।”

यथार्थ ? कसरी भन्ने यथार्थ ? कसरी भन्ने चार बर्षको समय नेपाल सरकार, युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय र राष्ट्रिय खेलकुद परिषदले यो जिम्मेवारीलाई लिएर कसरी प्रतिक्रिया जनाए ? कसरी भन्ने यो समयमा नेपालमा चार प्रधानमन्त्री, तीन खेलकुद मन्त्री र दुई सदस्य सचिव थिए ?

यस क्रममा रँगशाला मर्मत गर्ने बिषय र सागको सफल आयोजनाको लागि देखाउनु पर्ने तदारुकताका लागि खेलकुदको नेतृत्व र सरकारबीच कस्तो छलफल शायद कमैलाई जानकारी होला । नेपाली जनताले त झन आइतबारको आतिशबाजी मात्र देखेका छन् ।

अंग्रेजीमा “अल्ज वेल द्याट एण्ड्स वेल ” भनेझै एउटा कुरा के पक्का भएको छ भने रातदिनको अथक प्रयासपछि नेपाल सफल भएको छ ।
अहिलेसम्मकै सर्वाधिक ठूलो दक्षिण एसियाली खेलकुद बन्न गइरहेको १३ औं संस्करणमा नेपालले ७ देशका खेलाडी र पदाधिकारी सहित ७ हजार जनाको आतिथ्य गरिरहेको छ ।

काठमाडौंसँगै दक्षिण एसियाली खेलकुदको ज्वरो पोखरालाई पनि लागिसकेको छ । १४ हजार दर्शक क्षमताको पोखरा रँगशालामा महिला फुटबल हुदैछ भने त्यही रहेको अर्को मैदानमा महिला क्रिकेट हुनेछ । पोखरामै ह्याण्डबल, ब्याडमिन्टन, भारत्तोलन, ट्रायथ्लन, बिच भलिबल र आर्चरी पनि हुनेछ । जनकपुरमा कुस्ती अन्तर्गतका खेलहरु हुनेछन् ।

तर नेपालको लागि १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदले आयोजना भन्दा बढी महत्व राखेको छ । कुनै पनि खेलकुदको महाकुम्भ आयोजनाले देशले गरेको प्रगतिलाई मापन गर्छ ।  २० बर्षपछि दक्षिण एसियाली खेलकुदको आयोजना गरेर नेपालले २१ औ शताब्दीमा आफूलाई दक्षिण एसियाका अन्य राष्टहरुसँग आफू पनि काँधमा काध मिलाएर हिड्न सक्षम रहेको सन्देश दिएको छ । संघर्ष गर्नै परेपनि किन नहोस नेपाल समृद्धिको बाटो तर्फ अघि बढीरहेको छ ।

चार बर्षअघि भुकम्प गएपछि नेपाली खेलकुदमा संरचनागत रुपमा शुन्यमा झरेको थियो । शुन्यबाट नेपाल सागको आयोजनापछि एकमा हिडिरहेको छ । सागको आयोजनापछि नेपालमा अहिले तीन वटा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरकै रँगशाला रहेको छ – काठमाडौं, पोखरा र नेपालगञ्जमा । यी तीनै शहरमा संयुक्त रुपमा खेल आयोजना हुने भने एकै पटक ३८ हजार दर्शकले प्रत्यक्ष मैदानबाटै हेर्न पाउनेछन् ।

सागको आयोजनाकै लागि नेपालले हिटिङ्ग सिस्टम सहितको स्विमिङ्ग पुल पाएको छ । नेपाली स्विमरहरुलाई प्रशिक्षणका लागि अब गर्मि मौसम नै कुर्नु पर्छ भन्ने छैन । आठौं राष्ट्रिय खेलकुद आयोजना हुँदा नेपालगञ्जमा १० हजार क्षमताको रँगशाला र त्यही अर्को स्तरीय स्विमिङ्ग पुल पनि तयार गरिएको छ । सागका लागि केही नयाँ पुर्वाधारको पनि निर्माण भएको छ भने केही लागि राम्रो जग बसेको छ । अब यसलाई पूर्णता दिनको लागि खेलकुदको नेतृत्वलाई थप चुनौति रहेको छ ।

साग नेपाली खेलकुद संरचनाको बिकासका लागि राम्रो बहाना बनेको छ । साग जतिसक्दो चाडो नेपालमै हुनु पर्ने थियो । के थाहा अब अन्य संरचना थपिन नेपाली खेलकुद, खेलकुदप्रेमी र खेलाडीहरुले अर्को भुकम्प नै कुर्नु पर्ने हो की ?

दक्षिण एसियाली खेलकुद नेपाली खेलाडीहरुका लागि आफ्नो स्तर मापन गर्ने राम्रो माध्यम हो । भारतले बिश्व खेलकुदमा एकपछि अर्को फड्को मार्दै ओलम्पिकमा पनि लगातार स्वर्ण पदक जिति सक्दा नेपाली खेलकुदको स्तर दक्षिण एसियामै बिस्तारै खस्कदै गएको छ । यसको उपयुक्त उदाहरण हो इण्डोनेसियामा एक बर्ष अगाडी भएको १८ औं एसियाली खेलकुद जहाँ मुलधारमा नै नभएको प्याराग्लाइडिङ्गले रजत पदक जितेर नेपालको लाज बचाउनु परेको थियो ।

प्याराग्लाइडिङ्ग २०२२ मा चिनमा हुने १९ औं एसियली खेलकुदमा हुनेछ वा छैन यो निश्चित नै छैन । प्याराग्लाइडिङ्ग नहुँदा कसले पदक जितेर लाज बचाइदिने त ? अन्य खेलहरुमा त नेपाली खेलकुदको नेतृत्वले त्यो स्तरसम्म भिड्न सक्ने खेलाडीहरुको उत्पादनमा वास्ता पनि गर्न छोडिसकेको छ ।

नेपालबाहेक दक्षिण एसियाका कुनै पनि राष्ट्रहरुले सहभागिता नै नजनाउने भएपछि प्याराग्लाइडिङ्ग यसपटक सागमा पनि समावेश हुन सकेन । तर साग भने नेपालमै भइरहेको छ । १९९९ को सागमा नेपालले ३१ स्वर्ण जित्दै अहिलेसम्मकै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको थियो । त्यसपछि २०१६ को सागसम्म आइपुग्दा नेपाल तीन स्वर्णमा झरिसकेको थियो ।

खेलकुद महाकुम्भ आयोजना गर्दा आयोजक राष्ट्रले भरपुर फाइदा उठाउने गर्दछ । साग आयोजना गर्दा पछिल्लो केही समय खस्किदै आएको प्रदर्शनका कारण उत्पन्न भएको निराशालाई केही हदसम्म चिर्ने अवसर नेपाललाई छ । तर नेपालका लागि आयोजक मात्र नभई भ्रमणकारी राष्ट्रको रुपमा पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेर देखाउनका लागि चुनौति पनि उत्तिकै छ ।

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

१३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद

ओलम्पिक्सको सबैभन्दा कान्छी खेलाडी जाजाको सुन्नै पर्ने कहानी

wesportz

Published

on

गर्मिको मौसम र हेन्ड जाजा १२ बर्षकी भएकै कारण पनि शनिबार उनले गरेको कृयाकलापलाई तपाई रमाइलोको रुपमा लिन सक्नु हुन्छ ।

जाजा एक भ्रमणमा थिइन् । सामान्य समयभन्दा उनी राती ढिलो सुतिरहेकी थिइन् । धेरै साथीहरुसंग घुमिरहेकी थिइन् । अथवा यस्ता मानिसहरुसंग जसको लक्ष्य र रुची एकै थियो ।
उनले आफूलाई सबैभन्दा मन पर्ने खेलमा प्रतिस्पर्धा पनि गरिन्: टेबल टेनिस ।

र यो सबै ओलम्पिक्समा भयो ।

हो । १२ बर्षिय सिरियन फुच्चीले टोकियो ओलम्पिक्समा प्रतिस्पर्धा गरिन् । बाह्र । जाजा जारी ओलम्पिक्सकी सबैभन्दा कान्छी खेलाडी हुन् र बिश्व खेलकुदको महाकुम्भ इतिहासकै सबैभन्दा पाचौं कान्छी ।

१३ बर्ष २ सय ५५ दिनमा नेपाली जलपरी गौरिका सिंह पांच बर्ष अघि ब्राजिलमा भएको रियो ओलम्पिक्समा सबैभन्दा कान्छी सहभागी थिइन् ।

कोभिड -१९ नभएको भए उनी ओलम्पिक्समा सहभागी हुंदा जम्मा ११ बर्षकी हुने थिइन् । जाजा कति बर्षकी भइन् ? उनी २००९ को जनवरी १ मा जन्मिएकी हुन् ।

तपाईसंग के बहाना छ ?

उमेरको तुलनामा अग्ली रहेकी जाजाको लागि टेबल टेनिसको टेबलबाट माथि चिहाउनु पर्ने स्थिति भने थिएन । तर उनले शनिबार सामना गरेको बिपक्षी भने उनी भन्दा तीन गुणा बढी उमेरकी थिइन् ।

जाजाकी बिपक्षी अष्ट्रेलियाकी जिया लिउ ३९ बर्षकी भइसकिन् । उनले आफ्नो छैटौं ओलम्पिक्समा सहभागिता जनाइरहेकी थिइन् ।

यो शताब्दीमा २००४ को एथेन्स ओलम्पिक्स र २००८ को बेइजिंग ओलम्पिक्स हुंदा जाजाको संसारमै अस्तित्व नै थिएन । २०१२ मा लण्डनमा ओलम्पिक्समा हुंदा उनलाई आफनो अस्तित्वको बारे ज्ञान पनि थिएन ।

लिउसंग जाजाको कुनै प्रतिस्पर्धा नै थिएन । लिउले ११-४, ११-९ र ११-५ को सोझो सेटमै जित हात पारिन् । खेलपछि आंशुले भरिएका जाजाका आखा रातो भएपनि उनको हारको चर्चा हुंदैन । कहिल्यै पनि हुने छैन ।

“मैले यो खेल जित्ने आशा गरेको थिए । मैले राम्रो खेल्ने मात्र आशा गरिरहेको थिए,” जाजाले खेलपछि भनिन् ।

एक दिन जाजाले ओलम्पिक्समा उपस्थित हुनु नै पर्याप्त रहेको भन्ने बुझ्ने छिन् । उनले एक दिन अघि सिरियाको झण्डा लिएर ओलम्पिकको उद्घाटन समारोहको परेडमा सहभागी भएकै कारण नै आफू सुत्ने रुटिनलाई बिगारेकी थिइन् । यो राम्रो कारण नै होला, होइन ?

बच्चा भएको कारण प्लेनको यात्राले निम्त्याएको समस्यासंग जुझ्न उनी संघर्ष गर्दै थिइन् । र जाजाको ओलम्पिक्समा सहभागी हुने उत्साहले सिमा नाघिसकेको पनि थियो ।

उनी धेरै रात अनिंदो भएरै बसेकी थिइन् ।

जाजा पांच बर्षको हुंदा देखि नै टेबल टेनिसमा लागेकी थिइन् । उनको दाईओबेदाले स्थानीय प्रतियोगिताको उपाधि जित्दै ट्रफि घरमा ल्याएपछि जाजालाई पनि आफ्नै उपाधि घर ल्याउने इच्छा जागेको थियो ।

टेबल टेनिस जाजाका लागि सिरियाको गृह युद्धबाट मुक्ति र मन भुलाउने माध्यम र एक किसिमको पागलपन नै भएको छ ।

उनको शहर हामा निरन्तरको बमबारीका कारण ध्वस्त भएको थियो । युद्ध र आतंकले परिवार र समुदायलाई नै प्रभावित गर्दा जाजाको लागि टेबल टेनिस सामान्य खेल नभएर आश्रय नै बनेको थियो ।

“हामी चुनौतिपूर्ण परिस्थितीमा बाचिरहेका थियौं । तर हामीले यो परिस्थितीलाई नियन्त्रण गरिरहेकोछौं । जब हामी खेल्न थाल्छौं हामी सबै कुरा बिर्सन्छौं । हामी बिश्व सामु चुनौति दिन सक्छौ भने र नै प्रशिक्षण गरिरहेको छौं । टेबल टेनिसले मलाई सबै कुरा दियो । मलाई बलियो बनायो र आत्मबिश्वास पनि दियो,” जाजा भन्छिन् ।

सिरिया टेबल टेनिसको लागि परिचित देश होइन । जाजाअघि मात्र एक खेलाडी टेबल टेनिसमा छनौट भएको छ । २०२० को शुरुवातमा जाजाले पश्चिम एसियाको छनौट चरणमा ४२ बर्षीया खेलाडीलाई हराए पछि आफ्नो स्थान बनाएको थिइन् ।

उनले एक अतिरिक्त बर्ष आफूलाई तैयार गर्नको लागि खर्चिन् । मेरो प्रदर्शन सुधारिएको छ , उनी भन्छिन् । तर यो सहज भने थिएन ।

उपयुक्त प्रशिक्षण र श्रोत पाउनु दैनिक चुनौति नै थियो । घरबाट बाहिर निक्लन पनि सुरक्षाको आवश्कता पर्ने गर्छ । सिरियामा न आकस्मिक न भविष्य सुरक्षित छ । खेल्नको लागि लगानी निश्चित र भरपर्दो पनि हुने गर्दैन ।

सिरियामा सिंगो देशलाई नै ओलम्पियनहरुको समर्थनमा केही गर्ने भन्दा अन्य धेरै चुनौतिहरु रहने गर्छन् ।

तर जाजाले हार खाइनन् । आफ्नो कथाले प्रभावित गर्न सक्ने बच्चाहरुको लागि केही भन्न चाहनु हुन्छ भन्ने बिषयमा उनलाई प्रश्न गरिएको थियो ।

पछिल्लो पांच बर्ष मैले धेरै कुराहरु अनुभव गरे, बिशेष गरि देशमा युद्ध चल्दै गर्दा । ओलम्पिक्स स्थगित हुंदा र आर्थिक सहयोग पाउन मैले धेरै संघर्ष गर्नु पर्यो । मैले यसको लागि लडाइ नै जित्नु परेको थियो । जति नै गाह्रो भए पनि तपाई आफ्नो लक्ष्यमा पुग्नका लागि लडाई लड्नु भन्ने सन्देश म दिन चाहन्छु , उनले भनिन् ।

जाजाको लक्ष्य ओलम्पिकमा फेरि फर्किएर राम्रो गर्दै बिश्व बिजेता र ओलम्पिक बिजेता बन्नु नै हो ।

“म खेल्न बन्द नै गर्दिन । टेबल टेनिस मेरो जिन्दगी हो । मैले मेरो जीवन नै टेबल टेनिसलाई दिसकेको छु । जुन दिन म प्रशिक्षण गर्दिन म बाट केही कुरा मिस भइरहेको जस्तो महसुस हुन्छ ।”

तर जाजा टेबल टेनिस बाहेक अरु धेरै कुरा पनि हुन् ।

उनी पढ्छिन्, पौडी खेल्छिन्, बास्केट खेल्छिन्, टिभिमा सिरिज हेर्छिन् र आफ्नो परिवारसंग बस्छिन् । उनी आफ्नो स्कुल मन पराउछिन् । आफ्नो भविष्यमा उनी फर्मासिस्ट र वकिल पनि हुन चाहन्छिन् ।

जाजा ओलम्पियक मार्फत सिरिया आर्मीको आक्रमण र बमबारी भएको शहरभन्दा बढी रहेको सन्देश दिएकी छिन् । उनले सिरियाको असली जनसंख्या, परिवार, सपना र अदभुत उपलब्धि हात पार्न सक्ने केटीहरु रहेको स्पष्ट पारेकी छिन् ।

एउटा सानो बच्चाको लागि यो धेरै ठूलो कुरा हो ।

यथार्थ , जाजा जम्मा १२ बर्षकी छिन् र उनले ओलम्पिक्समा प्रतिस्पर्धा गरेकी छिन् ।

जब हारको निराशाले दिएको आशु सुक्नेछ जाजाले टेबल टेनिसको सानो बोर्डबाट नै धेरै पाठ सिकाउन सफल भएको बुझ्नेछिन् ।

Continue Reading

१३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद

सेरेना विलियम्सले लिइन फ्रेन्च ओपनको चौथो दिनमा नाम फिर्ता

wesportz

Published

on

तीन पटक कि च्यामपियन सेरेना विलियम्सले एकिलिसको चोटका कारण फ्रेन्च ओपनबाट आफ्नो नाम फिर्ता लिएकी छिन् ।

३९ वर्षिय सेरेनाले आज राती बुल्गेरियाकी त्वेताना पिरोनकोभासँग आफ्नो दोस्रो चरणको खेल खेल्ने कार्यक्रम  रहेको थियो ।

२३ ग्राण्ड स्ल्यामको उपाधी जितेकी सेरेनाले यस् पटकको फ्रेन्च ओपेन जित्दै मार्गरेट कोर्टको कृतिमानी २४ ग्राण्ड स्ल्यामलाई पछि पार्ने दाउमा रहेकी थिइन् ।

“मलाई लाग्छ म चार देखी छ हप्ता मैदान बहिर रहने छु,” सेरेनाले एउटा पत्रकार सम्मेलनमा भनिन् ।

“मलाई हिन्न पनि गार्हो भैरहेको छ । एकिलिस यस्तो चोट हो जुन तपाइँले अहिले चाहानुहुन्न तर यस्तो भन्दैमा म मैदान नफर्किने हैन, म अझ फिट  भएर कोर्टमा फर्कन चाहन्छु।”

यस महिनाको सुरुमा युएस ओपनको सेमिफाइनलमा भिक्टोरिया अझारेन्कासँग पराजित भए पछि सेरेनाले आफुलाइ एकिलिसमा समस्या आएको बताएकी थिइन् ।

सोमबार मात्र उनले अमेरिकी खेलाडी कृष्टि अहनलाई ७-६,७-२ र ६-० को सेटमा हराएकी थिइन् । उनले खेल जिते पनि उनलाई चोटले सताएको बताएकी थिइन् ।

सेरेनाले २००२,२०१३ र २०१५ मा फ्रेन्च ओपनको उपाधी जितेकी थिइन् ।

Continue Reading

१३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद

नेपालमा सम्पन्न सागका तीन पाकिस्तानी खेलाडी डोपिङ्गमा

wesportz

Published

on

नेपालमा भएको १३ औ दक्षिण एसियाली खेलकुदमा सहभागी पाकिस्तानी टोलीको तीन खेलाडी डोपिङ्गमा परेका छन् ।

पाकिस्तानी सञ्चार माध्यम जियो न्युजका अनुसार डोपिङ्ग परिक्षणमा पोजिटिभ देखिएकाहरुमा दुई स्वर्ण पदक बिजेता र एक कास्य पदकधारी रहेका छन् । “प्रारम्भिक सुचनाका अनुसार हामी तीनै खेलाडीको नाम निश्चित गर्न सक्छौं तर अहिलेका लागि ती खेलाडीहरुको नाम गोप्य राखिएको छ । अब नियम अनुरुप यस बिषयमा कारवाही अगाडी बढाइनेछ,” एथ्लेटिक्स महासंघका एक पदाधिकारीले उदृत गर्दै जियो न्युजले लेखेको छ ।

प्रतिबन्ध लगाइनुअघि खेलाडीहरुले आफ्नो सफाइ दिन पाउनेछन् । डिसेम्बर १ देखि १० सम्म काठामाडौं, पोखरा र जनकपुरमा भएको दक्षिण एसियाली खेलकुदमा पाकिस्तानले ३२ स्वर्ण, ४१ रजत र ५९ कास्य पदक जितेको थियो ।

पाकिस्तान सागको पदक तालिकामा चौथो स्थानमा रहेको थियो । पहिलो स्थानमा रहेको भारतले १ सय ७४, नेपालले ५१ र श्रीलंकाले ४० स्वर्ण जितेको थियो । नेपालको दक्षिण एसियाली खेलकुदमा सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन १३ औं संस्करणमा नै रहेको थियो ।

Continue Reading
१३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद1 hour ago

ओलम्पिक्सको सबैभन्दा कान्छी खेलाडी जाजाको सुन्नै पर्ने कहानी

Headline8 hours ago

इजरायलीसंग सामना नगर्न अल्जेरियन जुडो खेलाडीले ओलम्पिक्स त्यागे

Kalpana Pariyaar
Headline9 hours ago

टोकियो ओलम्पिक्सः नेपालका दुवै खेलाडी पहिलो चरणबाटै आउट

अन्तर्राष्ट्रिय18 hours ago

फर्नान्डो र राजपाक्साको अर्धशतकमा श्रीलंकाको सान्त्वना जित

अन्तर्राष्ट्रिय22 hours ago

बंगलादेश माथि जिम्बाब्वेको सहज जित 

Headline1 day ago

ओलम्पिक्स इतिहासका १० अविस्मरणीय क्षणहरु

Headline1 day ago

ओलम्पिक्सको भयावह नाजी परम्परा जुन अझै कायम छ

अन्तर्राष्ट्रिय2 days ago

नैम र सरकारको शतकिय साझेदारीमा बंगलादेशको जित 

Headline2 days ago

ओलम्पिक्स पुरुष फुटबलः फ्रान्सको लज्जास्पद हार

Headline3 days ago

ब्राजिलियन लेजेण्ड फोर्मिगाको सात ओलम्पिक्सको गर्विलो इतिहास

Trending

error: Content is protected !!